Na razie ostatnia część cyklu odpowiadającego na pytania: Jak rozpoznać manipulacje?

Jak rozpoznać sofizmaty? Jak się bronić przed manipulacjami argumentami? Dziś o bezczelnej propagandzie.

Ponieważ zajęliśmy się najczęstszymi manipulacjami, to nie jest oczywiście kompletna lista. Na początek i tak dużo :)

1. Manipulacja lękiem: Ukazywanie budzących lęk konsekwencji jako wynik wyboru niezgodnego z propozycją. Ma to skłonić do szybkiej decyzji, bez zastanawiania się i sprawdzania czy propozycja jest dobra.

Przykład:
Oskarżyciel: „Prószę państwa, ten człowiek jest winny morderstwa. Musimy go umieścić tam, gdzie nie popełni już żadnej zbrodni. Jeśli go nie skażecie, możecie łatwo stać się kolejnymi ofiarami jego morderczych zapędów”.

2. Manipulacja współczuciem i poczuciem winy (argumentum ad misericordiam ): Gdy manipulant wmawia nam, że podważanie jego argumentacji jest dowodem na brak serca (nienawiść), lub/i zrobienie tego, do czego nas skłania jest dowodem na dobre serce i wyrazem troski o innych.

Przykład:
Mówisz, że nastolatki nie powinny korzystać z dopalaczy, narkotyków, marihuany, alkoholu, papierosów, przygodnego seksu, a nawet e-papierosów, Chcesz im zabrać wszystkie przyjemności, bo zwyczajnie nie rozumiesz, jak trudno jest być nastolatkiem, z takim brakiem empatii musisz być fatalnym ojcem. Współczuję twoim dzieciom.

3. Fabrykacja niedostępności: To, co niedostępne wydaje się psychologicznie bardziej pożądane. Dzieje się tak z dwóch powodów. Po pierwsze zwykle rzeczy trudno dostępne są cenniejsze. Po drugie oznacza to utratę możliwości wyboru. Wywołuje to opór, wyrażający się w nasilonym pragnieniu posiadania tej rzeczy. Działa to najskuteczniej w warunkach rywalizacji – gdy spostrzegamy, że ktoś może nam to zgarnąć sprzed nosa.

Przykład:
Zwykle początkujący nie mogą uczestniczyć w spotkaniach na tym poziomie wtajemniczenia ale nasz guru stwierdził, że jesteś osobą na tyle dojrzałą duchowo, że można Cię dopuścić na to spotkanie. To wielki zaszczyt! Jednak możesz przyjść tylko w tę sobotę. Guru zastanawiał się czy nie zaprosić raczej X, ale jeżeli okaże się, że miał dobrą intuicję co do ciebie, to może…

4. Powtarzanie: Innymi słowy – kłamstwo powtarzane wystarczająco często, głośno i z przekonaniem zaczyna brzmieć jak prawda. Szczególnie ubrane w ładne słowa.

Przykład:
Palenie marihuany jest nieszkodliwe, a nawet pożyteczne. Przecież istnieje marihuana medyczna.

5. Wzbudzanie skojarzeń emocjonalnych: Gdy próbuje się przenieść nasze pozytywne uczucia z jednej rzeczy/osoby/zjawiska – na drugie. Skuteczne, jeśli jest powtarzane.

Przykład:
Hasło towarzyszące wyretuszowanemu zdjęciu uśmiechniętej młodej celebrytki w pisemku dla dziewcząt: „Tylko kosmetyki naszej firmy dadzą ci tę pewność siebie, której tak bardzo potrzebujesz”.

6. Odwoływanie się do wad – próżności, chciwości, lubieżności, zazdrości, lenistwa itp. (argumentum ad vanitatem). Gdy autor przekazu odwołuje się do sztucznie wykreowanych wartości, w rzeczywistości będących odpowiedzią na wady.

Przykład:
Zdajesz sobie sprawę, że aż 40% operacji plastycznych klatki piersiowej dotyczy mężczyzn? Oto kilka prostych wskazówek, jak mieć męską klatę bez operacji. Przede wszystkim ważne jest właściwe odżywianie, nasz produkt zawiera sterydy, dzięki którym bez dużego wysiłku nabierzesz masy jeszcze przed wakacjami.

Share

Artykuły pokrewne